 |
| Gabrielle d’Estrées i jedna z jej sióstr |
Miałam wczoraj przyjemność i zaszczyt bycia oprowadzanym po Luwrze przez... księżną i hrabinę de La Rochefoucauld. To przywilej rozmawiać z z osobą, w której żyłach płynie od wieków niebieska krew a ponadto, księżna okazała się osobą bezpośrednią, kontaktową i z pasją opowiadającą o sztuce. Zdradziła kilka sekretów muzeum, pokazała najnowsze akwizycje oraz poprosiła o zwrócenie uwagi na jeden z najbardziej tajemniczych i fascynujących obrazów królewskiej kolekcji noszącym tytuł „Gabrielle d’Estrées i jedna z jej sióstr”.
Jest to obraz anonimowego autora z tzw.. drugiej szkoły Fontainbleau. Widzimy na nim dwie nagie kobiety, siedzące w przykrytej białym prześcieradłem wannie. Jedna z nich dotyka sutka drugiej, trzymającej w palcach pierścień. Na drugim planie widoczna jest trzecia kobieta o rudych włosach szyjąca prawdopodobnie ubranko dla dziecka. Obok niej stoi przykryty zielonym suknem stół, w głębi widać ciemne lustro. Co znaczy dotykanie sutka Gabrielle przez jej siostrę? Co łączy obie kobiety? Co oznacza pierścionek albo, czy rude włosy kobiety na drugim planie są synonimem zdrady? Dlaczego w lustrze, w głębi obrazu, malarz niczego nie namalował i dlaczego nie podpisał się pod obrazem? Czy się bał? Kim jest nagi mężczyzna w głębi obrazu, który ma przykryte czerwoną materią genitalia? Wszystkie te pytania dręczą ponoć po nocach historyków sztuki.
Wiemy natomiast że: po prawej stronie obrazu namalowana została kochanka Henryka IV- Gabrielle d’Estrées. Ponoć najpiękniejsza wówczas kobieta we Francji, o wyjątkowo białej skórze, powiła królowi dwóch synów, Cesara i Alexandra oraz dziewczynkę, dzieci te zostały przez króla uznane. Ale Henryk IV był wówczas w związku małżeńskim z niepłodną królową Margot, więc aby poślubić piękną Gabrielle, musiał o unieważnienie małżeństwa prosić papieża, aby królewska nałożnica mogła zostać królową Francji. Wszyscy byli jednak temu związkowi przeciwni. Przede wszystkim dlatego, że zrodzone w tym związku dzieci były bękartami i to do tego podwójnymi, gdyż Gabriela była już przecież poślubiona przez szlachcica z Bellegarde. Ponadto, uważana była za osobę rozpustną, rozrzutną, kochającą przepych i komfort, w przeciwieństwie do skromnego i kochanego przez wszystkich króla Henryka IV.
Ale gdy wszystko było już przygotowane do ceremonii zaślubin z Gabrielle d'Estrées, królewska kochanka w mocno zaawansowanej ciąży wraca na kilka dni z Fontainbleau do Paryża. Zaczyna się przedwczesny poród, dziecko rodzi się martwe, w kilka dni później w strasznych męczarniach umiera również królewska faworyta. Oficjalnym powodem są komplikacje porodowe, ale podejrzenia padają na przeciwników małżeństwa króla.
Wspomniany obraz ma swoją interpretację oficjalną: jej sutka dotyka siostra, księżniczka de Villars sugerując w ten sposób, że piękna białoskóra Gabrielle jest w ciąży z królem oraz, że z jej piersi wypływać będzie mleko. Gabrielle trzyma w dłoni pierścień koronacyjny króla- znak, że zostanie królową. W głębi obrazu niańka szyje wyprawkę dla nienarodzonego jeszcze następcy tronu.
A może za tą oficjalną lekturą kryje się jeszcze inna, pełna nowych znaczeń? Na przykład, zastanawia co łączyło obie kobiety. Czy na rozwiązłym dworze Henryka III Walezjusza (przez kilka miesięcy króla Polski) na którym obie damy się wychowywały, kobiet nie połączyło coś więcej niż tylko zwyczajna kąpiel? A może, mimo podobieństwa obu kobiet, „tą drugą” nie jest jej siostra, ale Henriette d’Entragues, kolejna królewska kochanka, która po śmierci Gabrielle zastąpi ją w królewskim łożu? A może przykryty zielonym suknem stół, to katafalk, zapowiadający śmierć białoskórej Gabrielle? I co oznacza rudy kolor włosów kobiety na drugim planie, czy nie jest symbolem zdrady? Czarownicy, z którymi walczył Henryk IV?
Obraz jest kodowany, nie wszystko jest dziś czytelne. Ale jeśli uda się go kiedyś odczytać to może dowiemy się więcej o losie najsłynniejszej kochanki Henryka IV.
Natomiast ten obraz jest niesamowitym źródłem inspiracji. Chociażby tu znajdziecie jego nowoczesną wersję...
